Έθιμα κατά την Θεμελίωση και Αποπεράτωση του Σπιτιού .
Η κατασκευή ενός σπιτιού δεν ήταν ποτέ απλή υπόθεση . Ήταν ένα ολόκληρο τελετουργικό, μια γιορτή ψυχής και μια ιεροτελεστία δεμένη με το χώμα και τον ιδρώτα . Στο Μαυρονέρι κάθε σπίτι κουβαλά στις πέτρες και τα ξύλα του τα αποτυπώματα του χεριού ενός μάστορα ,τις ευχές του παπά και την αγάπη της οικογένειας που θα το κατοικήσει .
Οι χτίστες στο Μαυρονέρι άνοιγαν τα θεμέλια και έβαζαν γερά υλικά για να χτίσουν το σπίτι που αναλάμβαναν . Ζωσμένοι τις δερμάτινες ποδιές τους στην μέση τους γεμάτες με καρφιά και μεγάλες πρόκες , στον ώμο κρεμασμένο το σκεπάρνι , το μυστρί στα χέρια , το σαούλι για την κάθετο , τους σπάγκους για το μέτρημα του μήκους και το καπέλο στο ηλιοκαμένο κεφάλι τους δούλευαν σκληρά .Κάποιοι ήταν τεχνίτες ειδικοί για να ανοίγουν τα θεμέλια σε σχετικό βάθος .
Όταν γινόταν αυτό η νοικοκυρά του σπιτιού καλούσε τον παπά του χωριού και διάβαζε ευχές για το νέο σπίτι .Έπειτα ακολουθούσε το αρχέγονο έθιμο ,έσφαζαν έναν κόκορα και το αίμα του το έριχναν στις τέσσερεις γωνίες του σπιτιού στα θεμέλια . Κρατούσαν τον κόκορα και εμπότιζαν το αίμα του στα θεμέλια, για να στεριώσει το σπίτι και να φύγει το κακό .Μετά έκαναν φαγητό με αυτόν και με διάφορα άλλα εδέσματα έστηναν το πρώτο γιορτινό τραπέζι για τους μάστορες . Έτσι ξεκινούσε η θεμελίωση του σπιτιού και όλοι εύχονταν να τελειώσει και να στεργιώσει . “Καλοστέριωτο”. Να δούμε γάμους και χαρές εδώ μέσα ”
Δύο ή τρεις μαζί αναλάμβαναν να χτίσουν σπίτι , αποθήκη, φράκτη , μαντρί , αχυρώνα . Οι χτίστες ήταν δημιουργοί και κάθε πέτρα έβρισκε την θέση της με τέχνη και υπομονή. Οι μάστορες δεν δούλευαν μόνο με τα χέρια τους αλλά και με την ψυχή τους .
Όταν μετά από βδομάδες δύσκολης δουλειάς στεκόταν μπροστά τους το οικοδόμημα ήταν πολύ χαρούμενοι και τους συνέχαιραν όλοι.
Αυτό το οικοδόμημα πέρασε όλο από τα χέρια τους . Κάθε εκατοστό του δουλεύτηκε από τους μάστορες. Έτσι παρέδωσαν γερά κτίσματα στο χωριό μας οι άξιοι αυτοί τεχνίτες.
Όταν τελείωνε το χτίσιμο του σπιτιού και έφταναν στην κατασκευή της σκεπής αυτό ισοδυναμούσε με την αποπεράτωσή του. Η αποπεράτωση του σπιτιού ήταν χαρμόσυνο γεγονός, γιορτή ολόκληρη .
Τότε ένα έθιμο λάμβανε χώρα στο χωριό μας , που το είχαν φέρει από τις μακρινές τους Πατρίδες και το κρατούσαν κι εδώ .Ήταν η κατασκευή του Σταυρού πάνω στην στέγη του σπιτιού .Πάνω στην σκεπή ο αρχιμάστορας τοποθετούσε τα ξύλα για να βάλει τα κεραμίδια . Τότε έφτιαχναν έναν πρόχειρο ξύλινο σταυρό από τα ξύλα του σπιτιού σε εμφανές σημείο στο κέντρο της στέγης . Ο σταυρός ήταν σύμβολο προστασίας και ευλογίας .
Η νοικοκυρά του σπιτιού χάριζε από τα προικιά της μια πετσέτα που ανέμιζε δεμένη στον Σταυρό . Μαζί με την πετσέτα οι συγγενείς πρόσφεραν δώρα ,πουκάμισα και μαντήλια .Οι γείτονες έφερναν και άλλα δώρα όπως μαξιλαροθήκες , κάλτσες και μαντήλια .
Ο αρχιμάστορας φώναζε το είδος του δώρου και τον δωρητή και τον ευχαριστούσε .
Ο Σταυρός συμβόλιζε την ευτυχία και τα μαντήλια τον ιδρώτα του μάστορα και εξασφάλιζε το σπίτι από κάθε κακό.
Όλοι συνέχαιραν τους μάστορες που μόχθησαν για την επίτευξη του οικοδομήματος και οι νοικοκυραίοι κερνούσαν γλυκά . Έστρωναν και τραπέζι με φαγητά και γλυκά στους μάστορες .
Αυτή η εθιμική εκδήλωση στο χωριό μας είχε ιδιαίτερη επιβλητικότητα και γινόταν έτσι και η ηθική ικανοποίηση των μαστόρων. Οι μάστορες είχαν δικαίωμα στην γιορτή . Με τα χέρια τους ροζιασμένα και γεμάτα σημάδια , κάθονταν πρώτοι στο τραπέζι. Αυτοί έβαλαν την ψυχή τους σε κάθε τούβλο .
Ήταν συγκινητική η μέρα να φτάσεις στην σκεπή και οι νοικοκυραίοι ό,τι πρόσφεραν το πρόσφεραν με την καρδιά τους και εύχονταν να υπάρχει γαλήνη και ευτυχία στο σπιτικό τους . Έτσι, με ιστορίες και μνήμες , τα σπίτια του Μαυρονερίου συνεχίζουν να στέκουν , γεμάτα από τις ευχές που κάποτε ψιθύρισαν στα θεμέλιά τους .
Και εμείς με νοσταλγικά ταξίδια στο χθες, θυμόμαστε αυτό το ωραίο έθιμο.