Η Αρτάνη των Βυζαντινών
Αρτάνη ή Αρδαχάν ή Αρταχάν .Είναι μικρή πόλη της Τουρκίας και πέρασε στην επικράτειά της με την Συνθήκη του Καρς . Βρίσκεται βόρεια της πόλης του Καρς σε απόσταση 60 χιλιομέτρων .Ιστορικά είναι μιά περιοχή που ήταν στο όριο επιρροής των Γεωργιανών και των Αρμενίων . Πριν την εγκατάσταση των Ποντίων εκεί κατοικούνταν μόνο από Αρμένιους .
Οι Πόντιοι της Αργυρούπολης του Πόντου μετοίκησαν στο Αρταχάν , όταν ήταν στην ρωσική κυριαρχία και ήταν 250 στον αριθμό.
Στο Αρταχάν οι Έλληνες είχαν εκκλησία και σχολείο . Μετά το Αρταχάν πέρασε στην τουρκική επικράτεια και οι Έλληνες αναγκάστηκαν να έρθουν στην Ελλάδα .
Έτσι εγκαταστάθηκαν στον Λευκώνα Σερρών, στο Ηλιόλουστο Κιλκίς , στο Χωρύγι Κιλκίς , στα Άνω Πορρόια Σερρών, στο Πανόραμα και στην Πολίχνη Θεσσαλονίκης.
Η αναφορά στην πόλη Αρταχάν είναι σημαντική γιατί τα χωριά Χάσκιοϊ και Γκιουλαμπέρτ των προγόνων μας στο Μαυρονέρι Κιλκίς ανήκαν στην Διοίκηση και στην Υποδιοίκηση του Αρταχάν. Οι πρόγονοί μας επισκέπτονταν την μικρή τότε κωμόπολη και την αναφέρουν συχνά στις διηγήσεις τους .
Οι Διοικήσεις στον Καύκασο ,όπου ανήκαν τα χωριά και οι περιοχές που επηρεάζουν το Μαυρονέρι ήταν τέσσερεις : του Καρς ,του Αρταχάν , του Καγκισμάν και της Όλτης .
1) Στην Διοίκηση Κάρς ανήκαν η πόλη του Κάρς και τα χωριά Χαλίφογλου , Σουμπατάν , Βενζίκιοϊ.
2)Στην Διοίκηση Αρταχάν ανήκε η πόλη Αρταχάν και τα χωριά Άνω Χάσκιοϊ, Σουμπατάν και Γκιουλαμπέρτ .
3) Στην Διοίκηση Καγκισμάν ανήκε το χωριό Κετσιβάν και Σου(ρ)μπασάν.
4) Από την Διοίκηση ‘Ολτης δεν είχαμε στο Μαυρονέρι κάποιον πρόσφυγα .
Από το χωριό Ζιάκ είχαμε έναν πρόσφυγα και αναφέρεται ώς αμιγώς κουρδικό χωριό από τους ερευνητές .
Η σύνδεση το χωριού μας Μαυρονερίου με τις περιοχές του Αρνταχάν και τις πολιτιστικές ρίζες ενισχύει την ιστορική ταυτότητα της περιοχής, θυμίζοντας την πλούσια κληρονομιά που αφήνουν οι πρόγονοί μας για τις μελλοντικές γενιές.