Η Παναγία του Βλαντιμίρ στον Άγιο Χαράλαμπο του Μαυρονερίου
Τον χειμώνα του ξεριζωμού, το 1920, κατηφόρισαν από το Σουμπατάν του Καρς του Καυκάσου , οι Καλτσιδαίοι. Οι σκιές της πατρίδας δεν έσβηναν από τα μάτια τους κι ας άλλαζαν οι τόποι. Κουβάλησαν τις μνήμες τους, τα άγια χώματά τους, κι ένα φως κρυμμένο στον κόρφο ενός άντρα. Ήταν ο Ιωσήφ Καλτσίδης, κι είχε σφίξει στον κόρφο του την ελπίδα, μια εικόνα.
Όταν χτίστηκε ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους στο Μαυρονέρι, εκεί την πρόσφερε. Με σεβασμό και δέος την τοποθέτησαν στο ιερό, σαν να ξανάστηναν την καρδιά της αδικοχαμένης πατρίδας. Δεν ήταν μια απλή εικόνα. Ήταν η Παναγία του Βλαντιμίρ , η Ελεούσα, η Γλυκοφιλούσα. Εκείνη που κρατάει τον Χριστό και σκύβει τρυφερά το πρόσωπό της στο δικό Του, σε μια έκφραση αγάπης άρρητης, μητρικής και θεϊκής.
Η εικόνα αυτή δεν ήταν μόνο θρησκευτικό κειμήλιο,αλλά ήταν καταφυγή. Οι πρόσφυγες της πρώτης γενιάς, φορτωμένοι θλίψη, σιωπή και εργασία, στεκόντουσαν μπροστά της και ψιθύριζαν τους καημούς τους. “Παναγιά μου”, έλεγαν, “φώτισε τον δρόμο μας εδώ, όπως μας φώτισες και τότε, μέσα στο σκοτάδι του ξεριζωμού.”
Πολλούς βοήθησε η Παναγία. Άλλοτε με μια μικρή παρηγοριά, άλλοτε με ένα μεγάλο θαύμα, πάντα όμως με παρουσία. Σαν να φύλαγε εκεί, στον Άγιο Χαράλαμπο του Μαυρονερίου, ένα βλέμμα από τον μακρινό Καύκασο ως το νέο χώμα που αγκάλιασε τη ζωή τους.
Στο βάθος του χρόνου, ανάμεσα σε αυτοκρατορίες που γεννήθηκαν και χάθηκαν, ταξίδεψε μια Μητέρα κρατώντας στην αγκαλιά της τον Θεό. Δεν μιλούσε. Μόνο κοίταζε. Και το βλέμμα της, γλυκό και βαθύ σαν φθινοπωρινό φως, έσκυβε πάνω στο Παιδί, όχι σαν βασίλισσα, αλλά σαν μάνα που γνωρίζει , που διαισθάνεται τη μοίρα.
Η Παναγία του Βλαντιμίρ είναι ανάμνηση του χαμένου Παραδείσου. Η μνήμη της αγάπης πριν την απώλεια, πριν το αίμα, πριν το ξύλο του Σταυρού. Και ο Χριστός, παιδί ακόμη, δεν παίζει. Δε γελά. Γαντζώνεται στο μάγουλό της με τα δάχτυλά Του , όχι από φόβο, μα από ανάγκη. Σαν να ξέρει ότι από εκείνη θα ξεκινήσει το μαρτύριο και από εκείνη πάλι θα πάρει δύναμη.
Ήρθε από τη βασιλεύουσα. Κωνσταντινούπολη τη λέγαν τότε. Μεταφέρθηκε σαν φυλαχτό στις στέπες του βορρά. Την προσκύνησαν πρίγκιπες, στρατηγοί, αγρότες και μανάδες. Μπροστά της σώθηκαν πόλεις, μπροστά της έκλαψαν λαοί.
Μα εκείνη πάντα σιωπηλή, με το βλέμμα γερμένο, σαν να μην ακούει τα πλήθη. Σαν να μιλά μόνο στο Παιδί.
Είναι μια εικόνα που δεν είναι ζωγραφιά. Είναι θρήνος χωρίς κραυγή. Στην Παναγία του Βλαντιμίρ, ο κόσμος βρίσκει το πρόσωπο της τρυφερότητας. Και μέσα από τα μάτια Της, βλέπει πώς αγαπά μια Μητέρα όταν γνωρίζει πως η αγάπη της θα Τον οδηγήσει στο πάθος.
Σήμερα, η εικόνα αυτή μένει εκεί, σιωπηλή και αιώνια. Όποιος μπει στον ναό, τη βλέπει να στέκει στο ημίφως, όχι μόνο ως μαρτυρία πίστης, αλλά ως ζωντανό ίχνος μιας πορείας λαού, από την γενέθλιο πατρίδα στο φως της καινούριας πατρίδας.