Η Πρώτη Σπορά στο Μαυρονέρι .
Οι πρώτοι πλέον Μαυρονεριώτες , πρόσφυγες που έκαναν ρίζες σε τούτο τον νέο τόπο , έφεραν μαζί τους την αγάπη για τη γη και την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή.
Αφού εξασφάλισαν την εγκατάστασή τους σε αυτόν τον τόπο που τους δέχθηκε και είχε όσα χρειάζονταν όπως σπίτι , νερό καθαρό , δέντρα , χώμα , λιβάδια , βουνά , χειμώνα και καλοκαίρι , στράφηκαν στην γη . Από αυτήν την γη οι πρώτοι Μαυρονεριώτες περίμεναν το ψωμί το δικό τους και τής οικογένειάς τους .
Τα χωράφια γύρω από το χωριό ήταν δάση και έτσι άρχισαν να ξεχερσώνουν . Έβγαζαν με τα άλογα και τα βόδια τα δέντρα από τις ρίζες και μάζευαν τις πέτρες σε μία άκρη , σαν βουβούς μάρτυρες του κόπου τους. Τετραγώνιζαν τα κομμάτια γης γύρω από το χωριό για να τα καλλιεργήσουν με τον ευλογημένο καρπό .
Τα εργαλεία τους λιγοστά . Το μόνο εφόδιο που είχαν οι παππούδες μας ήταν ένα άλογο , λίγοι σπόροι σταριού και η εμπειρία τους στην καλλιέργεια της γης , που έφεραν από την μακρινή τους Πατρίδα .
Τον πρώτο χρόνο που ρίζωσαν στο Μαυρονέρι, έτρεχαν να προλάβουν την εποχή .Όλα εξαρτιόταν από την σπορά .Το στάρι που θα τους έδινε το ψωμάκι τους έπρεπε να μπει στην γη τους πρώτους μήνες του χειμώνα με τα πρωτοβρόχια . Ήταν πολύ σημαντική η βροχόπτωση για αυτήν την καλλιέργεια .Για να έχουν επιτυχημένη την καλλιέργεια αυτού του καρπού έπρεπε να μοιραστούν τις γνώσεις και την εμπειρία τους . Σε ποια χώματα θα σπείρουν στάρι , σε ποια θα σπείρουν κριθάρι , που ήταν τροφή για τα ζώα τους .
Έτσι με το ξύλινο αλέτρι και το μόνο σιδερένιο εξάρτημά του το (γ)υνί έσκαψαν την γη και την δάμασαν . Όλα τα εξαρτήματα και τα εργαλεία τους ήταν ξύλινα . Με βοήθεια από δύο άλογα το ένα δικό τους και το άλλο δανεικό ή με δύο βόδια , ακόμα και με ένα άλογο και ένα βόδι, προετοίμαζαν το έδαφος . Έτσι τα έζεψαν στο αλέτρι και ξεκίνησαν το όργωμα.
Η φκέντρα , ένα μακρύ ξύλο με καρφί στην άκρη του έκανε καλά την δουλειά της .Αυτό το κρατούσε ο γεωργός και έσπρωχνε τα ζώα για να τα καθοδηγεί και να προχωρήσουν .
Με το όργωμα το χώμα έβγαινε φρέσκο επάνω και γυάλιζε στο φως της ημέρας .Οι γραμμές της σποράς έπρεπε να είναι παράλληλες με την κίνηση του ήλιου και κάθετες προς τους επικρατέστερους ανέμους της περιοχής του χωριού μας .
Μέσα σε αυτές τις ανασηκωμένες γραμμές ο γεωργός με τον τορβά κρεμασμένο στον ώμο έριχνε τον σπόρο στην μάνα γη που θα τον ρίζωνε και θα τον βλάστιζε .
Με τα πρωτόγονα μέσα καλλιέργειας στο τέλος έπαιρναν λίγο καρπό , που δεν έφτανε για όλο τον χρόνο . Για λίγα σακιά σταριού ήταν αναγκασμένοι να υφίστανται τις βασανιστικές συνθήκες στα χωράφια . Έπρεπε να κρατήσουν και να προετοιμάσουν και τον σπόρο της επόμενης σποράς . Επίσης από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο άρχιζε το καθάρισμα στο χωράφι από τα φυτά που ήταν ζιζάνια .
‘Έτσι με τόσο πολύ κόπο ,εργασία και αγωνία έφτασαν στην συγκομιδή , σε μιά χρονιά για τους πρώτους πρόσφυγες και το τέλος της . Όχι όμως και στο τέλος της κοπιαστικής δουλειάς τους και της οικογένειάς τους για χρόνια .
Μετά την σπορά άρχισε το θέρος , το αλώνισμα , το λίχνισμα και ξεχώρισε το ευλογημένο στάρι από το άχυρο .
Το ψωμί , το πρόσφορο , το Χριστόψωμο , η Βασιλόπιτα , τα κόλλυβα έγιναν ήδη από την πρώτη χρονιά στο Μαυρονέρι με τον κόπο των πρώτων κατοίκων .
Περνώντας τα χρόνια οι παππούδες μας μετέφεραν τις γνώσεις τους και την εμπειρία τους στους γιούς τους κι εκείνοι στους δικούς τους γιούς . Έτσι έκαναν πολλές σπορές και πολλούς θερισμούς . Και πάντα ο ίδιος αγώνας και ο ίδιος σκοπός .Η ζωή τους γινόταν ατελείωτος γύρος , σπορά , θερισμός , αλώνισμα , λίχνισμα και ξανά από την αρχή . Ο κόπος τους ήταν αδιάκοπος , η αγωνία τους ατέλειωτη , μα η χαρά του πρώτου καρπού άξιζε κάθε προσπάθεια .
Το στάρι, που θα πάει στην χαμελέτε ( μύλο ) για να γίνει αλεύρι και αυτό με τα ευλογημένα χεράκια των νοικοκυρών να ζυμωθεί , να γίνει ψωμί που θα χορτάσει όλους .
Κόπιαζαν και μέχρι τα βαθιά τους γεράματα η ζωή τους ήταν ίδια .
Ώσπου με τον καιρό έφτασε η τεχνολογία Κάποιοι πρόλαβαν την εξέλιξή της και ξεκουράστηκαν . Κάποιοι όμως όχι .
Μετά από πολλά χρόνια ταλαιπωρίας ήρθαν τα σύγχρονα μέσα για την καλλιέργεια της ίδιας γης που πότισαν οι Μαυρονεριώτες πρόγονοί μας με ιδρώτα . Τρακτέρ , αλωνιστικές μηχανές , σύγχρονα εργαλεία . ‘Έτσι δεν υπάρχουν ούτε βόδια ούτε ζευγολάτες . Ο μόχθος μειώθηκε , ο χρόνος εργασίας μίκρυνε , μα οι παλιοί ζευγολάτες είχαν ήδη γεράσει . Πολλοί δεν πρόλαβαν να δουν την αλλαγή .
Τα ξύλινα άροτρα έχουν σαπίσει στις αποθήκες , οι ζυγοί και τα δικράνια έχουν χαθεί . Τα αλώνια σκεπάστηκαν και δεν θυμίζουν σε τίποτε τον κόπο όλων . Ο αγώνας των παππούδων μας , όμως, δεν θάφτηκε μαζί με τα εργαλεία τους .
Το χρυσάφι της γης , το στάρι, βγαίνει πολύ πιο εύκολα ,χορταίνει τον άνθρωπο και συνεχίζει να τον θρέφει .
Αφιερωμένο σε εκείνους που έσπειραν , θέρισαν και μόχθησαν, για να θερίσουμε εμείς καρπούς πιο πλούσιους .