Η Σοφία του Μέτρου στο Μαυρονέρι
Στις παραδοσιακές κοινωνίες, όπως αυτή του Μαυρονερίου, οι γιαγιάδες είχαν έναν ξεχωριστό ρόλο. ‘Ήταν οι φορείς της σοφίας, της ηρεμίας και της τάξης. Για εκείνες, η ζωή είχε κανόνες και όρια, και κάθε ενθουσιώδης ή υπερβολική συμπεριφορά, ιδιαίτερα από εμάς τους νέους, θεωρούνταν σημάδι απερισκεψίας.
Οι γιαγιάδες δεν είχαν κακή πρόθεση όταν επέπλητταν τους πιο ενθουσιώδεις. Αντιθέτως, προσπαθούσαν να μας διδάξουν μέσα από την αυστηρότητα να συγκρατούμε τη ζωντάνια μας και να σεβόμαστε τα ήθη και τις αξίες που έκαναν το χωριό να λειτουργεί αρμονικά. Για εκείνες, το πάθος και ο αυθορμητισμός έπρεπε να κατευθύνονται σε «χρήσιμα» πράγματα, στη δουλειά, στη φροντίδα του σπιτιού ή στη διατήρηση των παραδόσεων.
Συχνά, όταν τα παιδιά έτρεχαν στην πλατεία γελώντας δυνατά ή όταν πείραζαν τους μεγαλύτερους , οι γιαγιάδες αντιδρούσαν με αυστηρές ματιές ή κουβέντες όπως:
«Ησυχία, δεν είναι ο κόσμος πανηγύρι” .
Ήταν μια μορφή παιδαγωγικής που στηριζόταν στην εγκράτεια και την πειθαρχία, διότι ο ενθουσιασμός, στα μάτια τους, μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε λάθη ή απερίσκεπτες πράξεις.
Αυτή η στάση, βέβαια, συχνά δημιουργούσε συγκρούσεις ανάμεσα στις γενιές. Εμείς, γεμάτοι ενέργεια και περιέργεια, βλέπαμε τον κόσμο σαν ένα ατελείωτο πεδίο εξερεύνησης, ενώ οι γιαγιάδες, έχοντας ζήσει τις δυσκολίες της ζωής, έβλεπαν τον κόσμο ως κάτι που έπρεπε να προσεγγίζεται με σοβαρότητα και ταπεινότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ζωή ήταν άχρωμη ή καταπιεστική . Αντίθετα , το Μαυρονέρι είχε την δική του ζωντάνια . Τα γλέντια γίνονταν με τραγούδια και χορούς που κρατούσαν ως το πρωί ,αλλά με μια αίσθηση κοινότητας.
Κανείς δεν ήθελε να ξεχωρίσει με υπερβολές . Όλοι γίνονταν ένα , δεμένοι με την παράδοση και τον αλληλοσεβασμό. Ήταν πάντα μέσα στα όρια που η κοινότητα μπορούσε να ανεχθεί ,όρια που καθορίζονταν από μια βαθιά αίσθηση του “μέτρου ” .
Έτσι, το Μαυρονέρι έμεινε στην μνήμη όλων ως ένας τόπος όπου η ζωή είχε ρίζες και ισορροπία. Οι άνθρωποι ήταν ζωντανοί ,αλλά ποτέ υπερβολικοί .Ήξεραν ποτέ να μιλούν και πότε να σιωπούν , πότε να γιορτάζουν και πότε να σκύβουν το κεφάλι στη δουλειά. Κι αυτή η σοφία ήταν το δώρο των γιαγιάδων μας , που ήξεραν να κρατούν τον κόσμο στις ράγες του .
Κι όμως, τώρα που οι γιαγιάδες έχουν φύγει, καταλαβαίνουμε καλύτερα. Ο ενθουσιασμός μας μπορεί να ήταν αθώος, αλλά οι φωνές και οι σκανταλιές μας συχνά παραβίαζαν την ηρεμία μιας ζωής χτισμένης με κόπο και ευθύνη. Οι γιαγιάδες μας δεν ήθελαν να καταπνίξουν τη χαρά μας, αλλά ήθελαν απλώς να μας διδάξουν να την εκτιμάμε στις σωστές στιγμές, με τον τρόπο που έμαθαν αυτές.