Οι Άνθρωποι που Έχτισαν με Πλιθιά τα Όνειρά τους στο Μαυρονέρι
Στο Μαυρονέρι, τα σπίτια δεν ήταν απλά κτίσματα από ξύλα και πηλό. Ήταν τα όνειρα και οι κόποι ανθρώπων που πάλευαν μαζί, πλάι-πλάι, για να στήσουν το σπιτικό τους. Οι άνδρες έφτιαχναν πλιθιά, μεγάλα κομμάτια πηλού και άχυρου που ζύμωναν με τον ιδρώτα τους, και οι γυναίκες ήταν εκεί, δίπλα τους, όχι μόνο να βοηθούν, αλλά να δίνουν ζωή στην προσπάθεια με το χαμόγελο και τη δύναμή τους.
Η δουλειά ξεκινούσε από τα ξημερώματα και οι άνδρες έσκυβαν πάνω στον πηλό, ζυμώνοντάς τον με νερό και άχυρο, ενώ οι γυναίκες κουβαλούσαν κουβάδες και ισοπέδωναν τα πλιθιά, προσεκτικά, με τις παλάμες τους. Οι φωνές τους μπλέκονταν με τον ήχο από το νερό που έπεφτε στο χώμα και τον θόρυβο από τα ξύλινα καλούπια που άφηναν σημάδια πάνω στον πηλό.
Η στιγμή που ξεχώριζε περισσότερο ήταν το διάλειμμα. Μαζεύονταν όλοι γύρω από μια πρόχειρη σκιά που είχαν φτιάξει με κλαδιά, μοιράζονταν ψωμί, τυρί και ελιές και γελούσαν. Τα γέλια των ανδρών ήταν δυνατά, γεμάτα περηφάνια, αλλά τα χαμόγελα των γυναικών ήταν που φώτιζαν το τοπίο. Εκείνες έδιναν κουράγιο, έκαναν τη δουλειά να μοιάζει λιγότερο βαριά.
Οι φωτογραφίες εκείνης της εποχής σώζουν αυτή τη στιγμή για πάντα. Οι γυναίκες στέκουν χαρούμενες, με τα κεφαλομάντηλα δεμένα σφιχτά και τα πρόσωπά τους γεμάτα περηφάνια, πλάι στους άνδρες τους. Το χέρι τους ακουμπά στον ώμο τους ή στη μέση τους, σαν να δηλώνει ότι ο αγώνας αυτός ήταν κοινός. Οι άνδρες με τα πρόσωπά τους κουρασμένα, μα χαμογελαστά, ξέρουν πως ό,τι φτιάχνουν δεν είναι μόνο ένας τοίχος ή ένα δωμάτιο αλλά είναι το σπίτι που θα στεγάσει την οικογένειά τους.
Η φωτογραφία που έχω δει αποτυπώνει την σκηνή που το ζευγάρι η Μαρία και ο Παύλος Σιδερίδης ,πρόσφυγες από το Κιαρέγκ της Τσάλκας της Γεωργίας στο Μαυρονέρι κατασκευάζουν πλιθιά για να φτιάξουν το σπίτι τους . Εμείς νιώθουμε τις δυσκολίες και την επιμονή τους στην προσπάθεια να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους από την αρχή . Η κατασκευή των πλιθιών για την ανέγερση του σπιτιού τους είναι σύμβολο αυτής της επίπονης εργασίας. Οι πρόσφυγες στο Μαυρονέρι κατέφευγαν σε τέτοιες πρακτικές επειδή δεν είχαν έτοιμα υλικά . Αυτή η σκηνή δείχνει όχι μόνο την ανάγκη αλλά και την αξιοπρευ, τη συνεργασία και την αντοχή αυτών των ανθρώπων ,που δημιουργούσαν με τα χέρια τους .
Στο Μαυρονέρι, η οικοδόμηση δεν ήταν απλώς εργασία, ήταν τελετουργία. Ήταν μια πράξη αγάπης, αλληλεγγύης και κοινής προσπάθειας. Κάθε πλιθί που στέγνωνε στον ήλιο κουβαλούσε πάνω του όχι μόνο τον πηλό, αλλά και τα όνειρα μιας ζωής. Κι έτσι, όταν τα σπίτια σηκώνονταν, δεν ήταν μόνο κτίρια, ήταν οι μνήμες, οι δεσμοί, οι φωνές και τα χαμόγελα που τα γέμιζαν.
Αυτές οι φωτογραφίες είναι πια πολύτιμα κομμάτια του χρόνου. Δείχνουν πως το χαμόγελο μιας γυναίκας δίπλα στον άνδρα της δεν ήταν απλώς στιγμιότυπο. Ήταν η μαρτυρία μιας κοινής πορείας, μιας ζωής φτιαγμένης με τα πιο απλά και ταυτόχρονα τα πιο σημαντικά υλικά, τον πηλό, το άχυρο και την αγάπη.