Οι Αγροφύλακες του Μαυρονερίου
Στο Μαυρονέρι, εκεί όπου η γη ποτίζεται με ιδρώτα υπήρχε μια ξεχωριστή εξουσίας και προστασίας, ο Αγροφύλακας. Δεν ήταν ένα δημόσιος υπάλληλος με στολή και σφυρίχτρα. Ήταν ο φύλακας των αγρών που προστάτευε την περιουσία των αγροτών και τις εποχικές σοδειές του, ο ειρηνοποιός των βοσκότοπων. Ήταν αυτός που, με το βλέμμα του αυστηρό αλλά δίκαιο, έβαζε τάξη στις διαφορές των συγχωριανών .
Οι πρώτοι αγροφύλακες του Μαυρονερίου μετά την προσφυγιά ήταν ο Φώτης Βασιλειάδης και ο Θεόδωρος Θεοδωρίδης. Απλοί άνθρωποι, αλλά με καρδιά γεμάτη αίσθημα ευθύνης. Περπατούσαν στα χωράφια με το κεφάλι ψηλά , γνωρίζοντας πως κάθε τους βήμα ήταν μια δήλωση παρουσίας και προστασίας. Αργότερα ,την θέση τους πήραν ο Απόστολος Μανασής και ο Γρηγόρης Παπαδόπουλος, συνεχίζοντας την ίδια αποστολή. Ο Θεόδωρος Θεοδωρίδης παύτηκε από τα καθήκοντά του γιατί προστάτευσε καταδιωκόμενους χωριανούς τα χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού.
Ο Αγροφύλακας δεν είχε ωράριο. Η αυγή τον έβρισκε στα χωράφια του χωριού και το σούρουπο στα όρια των χωραφιών.
Όλοι οι Μαυρονεριώτες Αγροφύλακες υπηρέτησαν μέχρι την απονομή της σύνταξής τους. Ο θεσμός της Αγροφυλακής ήταν πολύ χρήσιμος για την εποχή εκείνη από την εγκατάσταση των προσφύγων μέχρι τα νεότερα χρόνια. Οι αγροφύλακες τα χρόνια εκείνα είχαν λόγο ύπαρξης.
Η Αγροφυλακή ως πολιτικό σώμα οργανώθηκε κατά το πρότυπο της Χωροφυλακής. Οι Αγροφύλακες είχαν αρμοδιότητα την πρόληψη και καταστολή αγροτικών αδικημάτων, την φύλαξη των αγροτικών κτημάτων και διάφορους διακανονισμούς για τα βοσκοτόπια. Τα χωράφια ήταν όλα καλλιεργημένα και τα ζωντανά ήταν πολλά. Έτσι δημιουργούνταν διαφορές που έπρεπε να επιλυθούν. Οι αγροφύλακες έκαναν περιπολίες στους αγρούς με τα πόδια ή με τα άλογα και αργότερα με τα ποδήλατα ή με τα δίκυκλα.
Φορούσαν την στολή και το καπέλο, που είχε το στέμμα ή τον φοίνικα των συνταγματαρχών αργότερα. Μαζί τους είχαν πάντα μια σφυρίχτρα και ένα σακίδιο με σκοινί για κάποιο αδέσποτο ζώο. Ο Αγροφύλακας είχε και το βαρύ φορτίο να λύνει διαφορές ως προς την διαφωνία χωριανών για τα σύνορα των χωραφιών ή για κλέψιμο σοδειών. Ακόμη γνώριζε με κάθε λεπτομέρεια τίνος ήταν το χωράφι , πόσα στρέμματα ήταν και τι καλλιέργεια είχε. Ο Αγροφύλακας πήγαινε και ως μάρτυρας στα δικαστήρια για υποθέσεις που αφορούσαν αγροτικές διαφωνίες. Μισθοδοτούνταν όπως και οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι.
Το 2011 η Αγροφυλακή έπαψε να υφίσταται ως υπηρεσία και οι αρμοδιότητές της μεταφέρθηκαν στις Δασικές Υπηρεσίες. ‘Έτσι η ύπαιθρος έχασε τον φύλακα – άγγελο της περιουσίας της , τον δραγάτη, όπως τον έλεγαν παλιά. Ο θεσμός της Αγροφυλακής μπορεί να έσβησε, αλλά η μνήμη τους μένει ζωντανή.