Νέο Οι Γενέθλιες Πατρίδες των Μαυρονεριωτών
Το Μαυρονέρι είναι ένα μικρό αλλά γεμάτο ιστορία και παράδοση χωριό του Κιλκίς , στο οποίο συνυπάρχουν οι μνήμες και οι παραδόσεις των ανθρώπων που ήρθαν από τις μακρινές πατρίδες .Η ιστορία του είναι γεμάτη συγκινήσεις και δύσκολες στιγμές ,αλλά και στιγμές ελπίδας και επιβίωσης. Οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στο Μαυρονέρι, το έκαναν τόπο γι’ αυτούς και τις οικογένειές τους , φέρνοντας μαζί τους τα ήθη , τα έθιμα και τις παραδόσεις τους .
Στο Μαυρονέρι συνυπάρχουν παραδόσεις και μνήμες από πολλά μέρη του Πόντου, του Καυκάσου και της Ανατολικής Θράκης.
Χωριά όπως το Ερτζιγκιάν, η Χελέγη, το Ταντουρλούχ , το Τσαμούρ ή Τσαμούρεα και το Κιοσελάρ από τα οποία ήρθε ένα μέρος των προσφύγων στο χωριό μας Μαυρονέρι Κιλκίς. Επίσης χωριό Κιαρέγκ , Γιαϊλά και Σιπέκ Τσάλκας Γεωργίας , Αη Γιάννης Αργυρούπολης,
Βενζίν κιοϊ Κάρς.
Οι Παπαδόπουλοι του Άβελ ,από το Ερτζιγκιάν της Αργυρούπολης , με ενδιάμεσο σταθμό το Χάσκιοϊ του Καρς Καυκάσου
Οι Ανδρεανίδηδες και οι Χρυσοστομιδαίοι ή Κιαχιάογλου ήρθαν από το Τσαμούρ της Αργυρούπολης .
Από το Χαλίφογλου Κάρς , Αρνταχάν Καυκάσου ήρθαν οι οικογένειες Ασλιχανίδη , Αλεξιάδη , Αναστασιάδη, Αρτζανίδη , Θεοδωρίδη , Κοροβανίδη ,Καρακίδη , Παπαδόπουλου Λάζαρου,Παπαδόπουλου Ιλάριου .
Από το Σουμπατάν ήρθαν οι οικογένειες Γρηγοριάδη , Καλτσίδη,Καρακίδη.
Από το χωριό της Τσάλκας Γιαλά, η οικογένεια Κατρανίδη.
Από το Χάσκιοϊ ήρθαν οι οικογένειες Γαβριηλίδη , Σπυρίδη , Ξενίδη , Παπαδόπουλου Αδάμ και Ισαάκ.
Από το Κετσιβάν του Καρς του Καυκάσου ήρθαν οι Αμπαρτζίδηδες ή Θεοδωρίδηδες .
Από τον Άη Γιάννη της Αργυρούπολης ήρθαν οι οικογένειες Παπαδόπουλου Θανάση(Σοροπάντες ), Σεμερτζίδη (Καλέντων ) και Σαχινίδη .
Από τα Ραματάναντα της Αργυρούπολης ήρθε η οικογένεια Τεκτονίδη .
Από το Ζιάκ του Κάρς ήρθε ο Σαββίδης Αδάμ του Γεωργίου . Ο Σαββίδης Χαράλαμπος του Γεωργίου ήρθε από τα Αγούλια της Κολωνίας του Πόντου .
Από το Παρπούτς Κερασούντας ήρθε η Σαχινίδου Μαρία του Γεωργίου το γένος Ηλία Γιαμουρίδου.
Από το Κιουλαμπέρτ ήρθε η οικογένεια Λαΐδη .
Από την Χελέγη της Αργυρούπολης ήρθαν οι οικογένειες :
*Βασιλειάδη (του Γρηγορίου , του Φωτίου) ,
*Παναγιωτίδη ή Ζανγκαρλή ,
* Ιορδανίδη ή Νικόλογλου ( του Ιορδάνη , του Κωνσταντίνου ) .
Υπάρχει εγγεγραμμένος και ο Ιορδανίδης Ιωσήφ από την Τσάλκα της Γεωργίας.
* Κεσίδη ,
* Φελεκίδη ,
*Γρηγοριάδη.
Από την Τσάλκα της Γεωργίας ήρθαν οι Ταμουτσίδη , Φιλιππίδη και Τριανταφυλλίδη .
Από το Βενζίνκιοϊ του Καρς του Καυκάσου ήρθε ο Αθανασιάδης Κλημέντιος του Μιχαήλ και ο Αθανασιάδης Ανδρέας του Θεόφιλου.
Οι Ανδρεανίδη ή Ανδρεάδη του Γιάννη (Γιάνγκου )και Πεταλωτή ήρθαν από την Τυρολόη Ανατολικής Θράκης και οι Ανδρεανίδη του Ανδρέα και Αντωνιάδηδες ήρθαν από την Τσάλκα του Καυκάσου .
Από το χωριό Ταντουρλούχ του Ερζερούμ ήταν η οικογένεια Ιωαννίδη Σάββα, Χρήστου και Χαράλαμπου του Θεόδωρου .
Από το χωριό Κιοσελάρ του Ερζερούμ ήρθε η Ιγνατιάδου Παρθένα χήρα Γεωργίου το γένος Δαμιανού Σουμελίδου .
Από το Μιστί της Καππαδοκίας ήρθε η οικογένεια του Αγγελίδη Γρήγορη του Πρόδρομου.
Από την Κρώμνη της Τραπεζούντας ήρθε η Αυγή Μελίδου ,μητέρα του Σπυρίδη Γιαγκούλη .
Επίσης από το χωριό Σιδηροχώρι Βιζύης της Ανατολικής Θράκης ήρθε κατευθείαν στο Μαυρονέρι ο παπάς Λεφίδης Κωνσταντίνος του Λέφα με την οικογένειά του , όπου έζησε και ιερουργούσε στον Άγιο Χαράλαμπο, μέχρι τα γεράματά του.
***Ερτζιγκιάν. Πέρα από το Ερζερούμ σε απόσταση 185 χιλιόμετρα, στην εσχατιά του Πόντου βρίσκεται μια μικρή πόλη το Ερτζιγκιάν , από την οποία ήρθαν οι Παπαδόπουλοι του Άβελ . Σε αυτήν βρισκόταν μια χούφτα Έλληνες μέσα σε πληθυσμό 23 χιλιάδων Τούρκων . Οι Έλληνες ήρθαν εδώ το 1874 μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο . Η Επαρχία του Ερτζιγκιάν βρίσκεται δίπλα στην επαρχία του Καρς και από την άλλη πλευρά γειτνιάζει με την Αρμενία .
Λίγοι γνωρίζουν ότι το Ερτζιγκιάν ήταν η αρχαία Αρσίγγη ή Ερσίγκη ή Υερσίγγη ή Ρωμανόπολη του Πόντου από τον Ρωμανό τον Διογένη. Και επίσης λίγοι γνώριζαν εκτός από την ύπαρξή της και την δράση της κοινότητας του Ερτζιγκιάν . Ο τόπος είναι μια μεγάλη πεδιάδα που την διαρρέει ο Ευφράτης ποταμός και περιστοιχίζεται από ψηλά βουνά . Εκεί υπήρχαν από τους Αρμένιους εργοστάσια , υφαντουργεία , αρβυλοποιεία , βυρσοδεψεία , αλευροποιεία ,ανθρακωρυχεία . Όλα αυτά είχαν Έλληνες εργάτες και μηχανικούς .Στο Ερτζιγκιάν υπήρχε Ελληνικό Σχολείο και περικαλλής εκκλησία , προς τιμή του Αγίου Γεωργίου, που χτίστηκε το 1910 .
Θεωρείται ότι η πόλη του Ερτζιγκιάν υπήρξε τόπος διαμονής του ήρωα Βασιλείου Διγενή Ακρίτα , που έχτισε τον περικαλλή κήπο του δίπλα στις όχθες του Ευφράτη .
***Χελέγη . Στην περιοχή της Αργυρούπολης βρίσκεται η κωμόπολη Χελέγη ή Χολέγκ ή Holank ή Golank ή Olank .
Στον παλιό εμπορικό δρόμο από Ερζερούμ προς το Ντιαρμπακίρ οι 50 οικογένειες ήταν οι απόγονοι αυτών που παρέμειναν εκεί μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-29. Οι υπόλοιποι φύγανε στην Τσάλκα της Γεωργίας όπου ίδρυσαν το ομώνυμο χωριό (Χ) Ολιάνκ .
Από τους 4 χιλιάδες κατοίκους του χωριού Ολιάνκ της Τσάλκας Γεωργίας έμειναν εκεί μόνο 50 άτομα .Οι άλλοι μετανάστευσαν στην Ιστορική Πατρίδα τους , την Ελλάδα . Οι κάτοικοι ως επί το πλείστον ήταν τουρκόφωνοι . Ολιάνκ θα πει “όλοι ανίκητοι”. Στην Ολιάνκ οι Έλληνες κατοικούσαν από τον 17ο αιώνα .
Είναι σκόπιμο να σκιαγραφήσουμε τις γενέθλιες πατρίδες τις τόσο αγαπητές στους λίγους εναπομείναντες Αργυρουπολίτες του Πόντου . Κάθε όνομα φαινόταν να αντηχεί στην καρδιά του χωριού , σαν να υπήρχε μια αναπόφευκτη σύνδεση με το μακρινό παρελθόν. Έτσι αν ακούσεις τις ιστορίες από τους ηλικιωμένους θα δεις τα δάκρυα που κυλούν αθόρυβα καθώς τα πρόσωπα κοιτούν πίσω.Το Μαυρονέρι, η γη που τους φιλοξένησε, είναι για αυτούς ένα κομμάτι της καρδιάς τους . Κρατάμε την μνήμη ζωντανή ,γιατί αυτή είναι η δύναμή μας ,η πραγματική μας πατρίδα, το Μαυρονέρι της καρδιάς μας !
Ελένη Τσιφτσόγλου -Παπαδοπούλου
Έτος 2024