Οι Τσαλκαλήδες στο Μαυρονέρι
Ο δρόμος προς το Μαυρονέρι δεν είναι μόνο μονοπάτι γης , είναι και πορεία μνήμης . Κάθε στροφή και κάθε ανηφόρα μοιάζει να φέρνει πιο κοντά τις φωνές των προγόνων .
Αυτή τη φορά η σκέψη μας σταμάτησε σε μια ιδιαίτερη ρίζα του τόπου μας , τους Τσαλκαλήδες .
Ήρθαν από την μακρινή Τσάλκα της Γεωργίας, ένα μέρος τόσο απόμακρο μα και τόσο γνώριμο . Η περιοχή της Τσάλκας αιμοδότησε για την ίδρυση του χωριού μας Μαυρονέρι. Πόντιοι πρόγονοί μας από την περιοχή αυτήν την Τσάλκας ήρθαν στο Μαυρονέρι . Στην Τσάλκα ήταν τεχνίτες της πέτρας , σιδηρουργοί και ασχολούνταν και με την κτηνοτροφία ,αλλά κυρίως ήταν φορείς μνήμης .
Τα χωριά της Τσάλκας από τα οποία ήρθαν στο Μαυρονέρι το 1922 είναι το Κιαρέγκ , το Σεπέκ και η Γαλιά.
Αργότερα ,το 1992, που ήρθαν από την Τσάλκα και εγκαταστάθηκαν στο Μαυρονέρι κατάγονταν από τα χωριά της την Σάντα ,το Τσιγαρός , το Κουμπάτι , το Αβρανλό .
Η Τσάλκα είναι μια πόλη στην Νότια Γεωργία και απέχει 84 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της Γεωργίας την Τυφλίδα .
Η σύγχρονη πόλη ιδρύθηκε από τους Έλληνες που μετανάστευσαν στην περιοχή από την Ανατολική Τουρκία κυρίως τον Πόντο και από την πόλη Παρμακσίζ της Νομαρχίας Ερζερούμ στις αρχές του 19 ου αιώνα (1828-29).Οι κάτοικοι ήταν από περιοχές του Κάρς , Αρνταχάν , Μπαϊμπούρτ, Ερζερούμ , Αργυρούπολης και Τραπεζούντας . Το 1828-29 ακολούθησαν τον ρωσικό στρατό μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο, φοβούμενοι αντίποινα των Τούρκων . Ο τσάρος Νικόλαος ο Α’ τους τοποθέτησε σε αυτήν την απόμακρη περιοχή .
Έτσι σε αυτήν την περιοχή της Τσάλκας, που Τσάλκα θα πει απόμακρος, ζούσαν απερίσπαστοι και ανενόχλητοι για να κρατήσουν την Ελληνική τους ταυτότητα . Μέχρι που τα πράγματα άλλαξαν .
Η περιοχή της Τσάλκας έχει 48 χωριά εκ των οποίων τα 27 είναι ελληνικά . Στα άλλα κατοικούν Αρμένιοι , Αζέροι και Γεωργιανοί .
Επί Σοβιετικής Ένωσης η Τσάλκα αποτελούσε την μεγαλύτερη αναγνωρισμένη Ελληνική κοινότητα. Η περιοχή βρίσκεται στο οροπέδιο Τριαλέτι σε υψόμετρο 1450 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας . Εδώ υπάρχουν βουνά , πλούσια δάση και δέντρα . Συμπαγής ο πληθυσμός της Τσάλκας κράτησαν τα ήθη και έθιμα των προγόνων τους και γνωρίζοντάς τους ανακαλύπτουμε τις αρχικές κοινωνίες των Ποντίων . Κράτησαν και τίμησαν τις παραδόσεις τους από την αρχική τους Πατρίδα τον Πόντο και έχουν ακόμη τις αρετές τους .
Στο Μαυρονέρι από το χωριό Κιαρέγκ της Τσάλκας ήρθαν η οικογένεια Σιδερίδη ,( Ντεμίρτζεφ), Αναστασιάδη , Φιλιππίδη ,Τριανταφυλλίδη, Χατζηκίδη ( Χατζίκοφ). Από το χωριό Σιπέκ ήρθε η οικογένεια Ταμουτσίδη και τους αποκαλούσαν Σιπεκλήδες .Από την Γαλιά Τσάλκας ήρθε ο Κατρανίδης . Γι’ αυτό και τον αποκαλούσαν Γάλαλη , σαν παράσημο τιμής από το όνομα του χωριού του .Το χωριό Γαλιά βρίσκεται απέναντι από το Κιαρέγκ της Τσάλκας και τα σπίτια του βρέθηκαν στον βυθό της τεχνητής λίμνης της περιοχής .
Κατά την περίοδο του εκρωσισμού,οι Τσαλκαλήδες κράτησαν τα επίθετά τους με μόνη αλλαγή την κατάληξη – εφ και – οφ . Αργότερα τους επετράπη να προσθέσουν την ελληνοπρεπή κατάληξη – ίδης. Κάποιοι τα μετέφρασαν στην Ελληνική όπως ο Δεμίρτζεφ έγινε Σιδερίδης .
Η οικογένεια Αθανασιάδη Κλημέντιου του Μαυρονερίου κατάγονταν από το Βεζίνκιοϊ του Κάρς Αρνταχάν Καυκάσου και αφού πήγαν στο Σιπέκ της Τσάλκας από εκεί ήρθαν στο Μαυρονέρι . Επίσης η οικογένεια Αθανασιάδη Ανδρέα (Άντρος) του Θεόφιλου . Ήρθαν στο Μαυρονέρι από τις μακρινές τους πατρίδες της Τσάλκας και εντάχθηκαν στην Ελλάδα με τον Κώδικα για την Ελληνική Ιθαγένεια, αφού είναι Έλληνες . Αυτή η μετανάστευση έγινε το 1922 και οι Τσαλκαλήδες συγκαταλέγονται ανάμεσα στους πρώτους κατοίκους του χωριού μας .
Η δεύτερη μετανάστευση των Τσαλκαλήδων σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, της Ρωσίας , της Κύπρου και στο χωριό μας Μαυρονέρι έγινε το 1991. Σε αυτήν την δεύτερη φουρνιά ήρθαν πάλι πίσω εκείνοι που είχαν μείνει πίσω . Η Γεωργία άλλαζε , η Σοβιετική Ένωση κατέρρεε και οι ρίζες που είχαν κρατήσει εκεί , ξεριζώθηκαν και πάλι. Σαν δέντρα που οι άνεμοι του καιρού τα ανάγκασαν να μεταφυτευτούν σε άλλη γη .
Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την άρση του περιορισμού τής εξόδου των πολιτών της στο εξωτερικό ήρθαν στο Μαυρονέρι και άλλες οικογένειες Ποντίων της Τσάλκας από το χωριό Γκουμπάτι , Τσιγαρός , Σάντα και Αβρανλό .
Είναι η οικογένεια Γιαννακίδη , Πολυανίδη και Τσοποζίδη , που τιμώντας την καταγωγή τους ήρθαν σε τόπο με συμπατριώτες τους .
Επίσης από το χωριό της Τσάλκας το Αβρανλό ή Αβριανή τίμησε το χωριό μας και εγκαταστάθηκε μια ακόμη οικογένεια , η οικογένεια Αλεξανδρίδη . Στο χωριό Αβρανλό υπάρχει σχολείο και Νοσοκομείο με τους καλύτερους γιατρούς της Γεωργίας .
Σε αυτές τις μοναδικές κοιτίδες Ελληνισμού οι Τσαλκαλήδες έφτιαξαν σχολεία και εκκλησίες .
Με την μαζική μετανάστευση οι Έλληνες της Τσάλκας της συμπαγούς εκείνης περιοχής του Ελληνισμού από 31 χιλιάδες ψυχές έμειναν μόνο χίλιοι , σε εκείνα τα χώματα που έζησαν και κράτησαν τον Ελληνισμό και τον Χριστιανισμό .
“Μοιρολογούνε τα ρασ(σ)ά
κλαίγνε πουλί μ’ τ’ ορμία
ο κόσμος όλον έφυ(γ)ε
εγέντον ερημία ”
Το Μαυρονέρι όμως , το δικό μας χωριό , συνεχίζει να ανθίζει. Ένας παλιός οργανισμός που αντλεί δύναμη από τις παλιές ρίζες του . Από τον Πόντο ,από τον Καύκασο, από την Τσάλκα .