Τα Παρατσούκλια στο Μαυρονέρι
Στην μικρή κοινωνία μας στο Μαυρονέρι ήταν συνηθισμένο φαινόμενο όπως και σε άλλες κοινωνίες η προσωνυμία με άλλα ονόματα , τα γνωστά παρατσούκλια . Τα παρατσούκλια ήταν ένα κομμάτι της καθημερινότητας. Με ανεπτυγμένη την αίσθηση του χιούμορ οι Μαυρονεριώτες έδιναν εύκολα τα παρατσούκλια . Συχνά δίνονταν με αγάπη και αυθορμητισμό .
Αυτά είχαν σχέση με την εξωτερική εμφάνιση , τις δεξιότητες ή αδεξιότητες , τα φυσιογνωμικά στοιχεία , την ομιλία , την καταγωγή και κάποιες αταξίες που έκανε το βαφτιστήρι του νονού , που έδινε το παρατσούκλι. Κάποιοι νονοί είχαν το χάρισμα να αποδίδουν ακριβώς το αστείο αυτό όνομα και υπήρχαν πολλοί νονοί .Έτσι βαφτίζονταν δύο φορές .Μια από τον πάπα και μια από κάποιον συγχωριανό .Το παρατσούκλι πολλές φορές αποδεικνυόταν ότι ήταν πιο ισχυρό από το όνομα στα χαρτιά.
Στο Μαυρονέρι τα παρατσούκλια σε κάποιους ήταν πολύ πετυχημένα και δεν δόθηκαν τυχαία αφού εκφράζουν χαρακτηριστικές ιδιαιτερότητες. Έχουμε και παρατσούκλια από παραφθορά των κυρίων ονομάτων .
Επίσης τους προσφωνούσαν και από τα επαγγέλματα όπως ο Παναγιώτης ο γραμματέας , ο Κότσος ο κλητήρας , ο Γρηγόρς ο αγροφύλακας , ο αστυνόμος ,ο δάσκαλος , ο Φελεκίδης ο καθηγητής.
Τα παρατσούκλια στο Μαυρονέρι :
Ανδρικά :
Καραγιάννς ,Σαΐτ, Σαΐν, Σέρκος , Αρχιλλέας από το Αχιλλέας ,Βαρής , Φούτικας ,Θράκας , Κωστίκας,
Ίλος (Ηλίας), Γιορίκας ( Γιώργος), Άντρος( Ανδρέας), Συμών αντί Συμεών ,
Τίλας ,Τσορμάτ , Πιτσιρίκος,
Παπαζ Ηράκλης , Τσιρτσίρς , Ουστάν Αντρέας , Κίλις ( Κλημέντιος), Τσάχος, Κόλπος , Γούρπος ,Κόλιας ,Τσόλτος ,Ζαμόρας ,
Κερέμ Ανέστης , Όρκης , Αέριας, Παμπίλ, Κοντσόλ, Τσετές, Μπόσκο , Ταμτρελλός, Λατίκος , Πατπάτ , Κουταλιανός , Φερειπείν , Να πούμε, Απομέσας , Πουτουράχ , Τέτες,
Γαπά Ισάκ , Λαζίκος (Λάζαρος),
Τιμούς( Δημήτρης), Τοντόρ (Θεόδωρος), Γούρπος , Πίτσος , Κυζίρς,Καλτσώφ , Πόσκος ,Τσαχάλ,
Βέλης , Κακάς, Κάλος , Σαγούρ , Ίβος ,
Κουνόζος, Βενιζέλος , Παμπίλ, Νικούσης (Νικόλαος ), Ντεντέ Βασίλ, Ανανίκας (Ανέστης),
Τζόβας , Περχάν (Περχανίδης), Μούχος
(Μιχάλης), Τσατάς , Πρόσφυγας , Τσιζιλτής ,
Αρίκος(Αριστείδης ) , Κοζότμουχό, Τζόνσον , Έπος , Ελέπς, Γιόκος, Σολίκος ( Σόλων ),
Άζος (Αζαρίας), Φούμος , Καλιμάνης ,
Τσιμισκής (επίθετο; ) , Μπουντουβάκς ,
Χασάν , Χασέκ , Χατζίκ , Σιμπεκλής (από το Σιπέκ τηςΤσάλκας, το προσωνύμιο ήταν για την οικογένεια Ανανικίδη που κατάγονταν από εκεί), Κόκκινος , Μάργας , Μάγκας ,
Πατισάχ ( βασιλιάς ), Τέπιτσης , Σαρίαζορ, Κόλπος , Χάλος, Κάτσατζης , Χασάν ,
Τσικουτάς ,Τσίρος ,Παλούς ( Παύλος),
Τέτες , Πουλάκης , Άντρος(Ανδρέας) ,
Μουσαήλ ( Μιχάλης), Γαρά Παύλος ,
Γκιγκουλας , Φετί Σάββας , Τσατάλ , Τσάρλεστον , Τέτες ,Τίτος , Μουχμουντής, Ινάτγιανγκος, Κοκολάρ, Σεφκιέτς, Τσίχλας , Κόντες,
Φελέκς , Φίτος , Σιμώνς Θανασόβρακας , Βενίκ , Άζος ,
Ουζούν Τοντόρ (ψηλός Θεόδωρος),
Τσερκέζος , Κότος , Κόστος , Κιοσσέ,
Ταντούκ , Τόρος , Τσομάτ , Γούσας , Χούλιας ,
Αμερικάνος , Χάρας , Σαββίκος και Σαββούλης (από το Σάββας ), Τόσμπαγας , Εργολάβος ,
Τουκτούκς ,Βενίκ Σάββας , Αλής , Φουστούκ ,
Λαζίκος ( Λάζαρος ) , Παυλίκας (Παύλος) ,
Ζανγκαρλής ή Ζάνγκαρλης ( ήταν το πρώτο επίθετο των Παναγιωτιδαίων) , Κάλος από το Κωνσταντίνος ;
Γυναικεία : Στις γυναίκες απέδιδαν λιγότερα παρατσούκλια .
Γαλαλάβα, Χαϊτάβα , Νατίκω (Αναστασία) , Ματροζίνα , Ελίκω (Ελισσάβετ) , Πατίκω , Κιτάν ,Πελάν ( Πελαγία ),Πελούς, Μαράλα (Μαρία ) , Μούχο Μαρία ,Παμπούχ ,Κλίνα ,
Νινίκα , Πινίκα , Στάλα (Στέλλα) ,
Γαρά Μαρία , Τσαπάρα , Τοπάλ Μάρθα , Βαβούλα , Βαβούς , Χουχού, ΆβελΜαρια , Μάλη (Αμαλία).
Σσαϊνάβα από το παρατσούκλι του άντρα της Σσαΐν , Πορονίνα από του άνδρα της Πόρος , Χατούμ ,Ταττίκα , Τιφτίκα , Άντη από το Ανθή .
Έτσι αυτά δίνονταν όχι μόνο από σκωπτική διάθεση αλλά και από την ανάγκη να διευκολυνθεί η διάκριση ανάμεσα σε πολλά άτομα με το ίδιο όνομα .Κάποια από τα παρατσούκλια μεταβιβάζονται στις επόμενες γενιές . Ήταν γλωσσικά μνημεία του τόπου μας . Οι σχέσεις των κατοίκων στο χωριό διακρίνονταν για την απλότητά τους και τα παρατσούκλια φανερώνουν τους δεσμούς και την οικειότητα που είχαν μεταξύ τους .
Έτσι τα παρατσούκλια είχαν μια αστεία , αλλά και μια θερμή πλευρά, καθώς αποδείκνυαν την οικειότητα και την αλληλεγγύη όπου υπήρχε μεταξύ τους. Και ,παρόλο που με τον χρόνο αυτά τα παρατσούκλια άρχισαν να σβήνουν , σαν όλα τα πράγματα που κρύβουν τη γοητεία της απλότητας και της αγνότητας , οι μνήμες παραμένουν ζωντανές , σαν μια γλυκιά νοσταλγία . Σιγά – σιγά σβήνουν όπως σβήνουν και οι σχέσεις μας . Σήμερα , μπορεί να μην τα χρησιμοποιούμε τόσο συχνά , αλλά η έννοιά τους συνεχίζει να ζει , σαν την αναμμένη φλόγα ενός μικρού χωριού που για πάντα θα θυμάται τις μέρες της αθωότητας και της κοινής ζωής .
Ελένη Τσιφτσόγλου – Παπαδοπούλου
Έτος 2024 Σύζυγος του Παπαδόπουλου Χρήστου του Κεσκούλ του Μαυρονερίου .
Κεσκούλ θα πει Αρμενόπουλο από το σόι της μαμάς του Χρήστου που λεγόταν Αρμένικο .
Στο χωριό Χαλίφογλου του Κάρς του Καυκάσου οι πρόγονοί του (ο παππούς του Τοντόρ Θεοδωρίδης ) ζούσαν κοντά τους Αρμένιοι στο ίδιο χωριό .
Έτσι στην γειτονιά των Παπαδοπουλαίων στο Μαυρονέρι γεννήθηκε το Αρμενόπουλο, το Κε σκούλ !