Το Έρημο Σχολείο στο Μαυρονέρι
Στέκει εκεί , στην άκρη του χωριού μας στο Μαυρονέρι , βουβό και χορταριασμένο. Σπασμένα τζάμια, σκουριασμένη η πόρτα του, τοίχοι ξεφλουδισμένοι από τον χρόνο και την λησμονιά . Μοιάζει να αναστενάζει σιωπηλά, σαν να κουβαλά στην πλάτη του όλες τις φωνές και τα γέλια που κάποτε αντηχούσαν μέσα του . Κάποτε ήταν γεμάτο μαθητές και έσφυζε από ζωή. Είναι το παλιό σχολείο του χωριού μας .
Το Μαυρονέρι , τόπος ριζωμένος με την προσφυγιά και τις μνήμες του Πόντου, δημιούργησε στο σχολείο αυτό έναν πυλώνα γνώσης . Τα παιδιά που μεγάλωσαν εδώ δεν έμαθαν μόνο γράμματα και αριθμούς. Έμαθαν την έννοια της κοινότητας , της συνεργασίας και του αγώνα για προκοπή. Σε αυτό το σχολείο αντήχησαν οι γλώσσες που έφεραν από τις πατρίδες τους και μέσα στις αίθουσες έσμιξαν τα παιδιά που οι γονείς τους έφεραν γλωσσικά κατάλοιπα από τις αλησμόνητες πατρίδες τους .
Περνάς δίπλα από το παλιό σχολείο και δεν το βλέπεις .Το παλιό σχολείο στο Μαυρονέρι εγκαταλείφθηκε .Οι μαθητές πέρασαν στο νέο , μοντέρνο κτίριο και φωτεινό όπως απαιτούσε η πρόοδος . Τα μάτια στρέφονται προς το καινούργιο, το καθαρό , το βαμμένο με φωτεινά χρώματα . Μα εκείνοι που ξέρουν, σταματούν για λίγο και γοητεύονται από την απόκοσμη ερημιά του . Κοιτούν πίσω από τα ξεθωριασμένα παράθυρα και αφουγκράζονται.
Όλα γύρω του δείχνουν τα χρόνια της εγκατάλειψής του . Σε αυτήν την αυλή, που τώρα μοιάζει έρημη και χορταριασμένη από τον χρόνο , έπαιξαν οι μεγάλοι που ήταν κάποτε παιδιά! Γιατί, όλοι οι μεγάλοι ήταν κάποτε παιδιά , είπε ο Μικρός Πρίγκηπας στην ωραία ιστορία του. Παιδιά που, κάποτε ,στέκονταν εδώ, κάτω από τον ίδιο ουρανό , με βλέμμα γεμάτο περιέργεια και καρδιά γεμάτη όνειρα .
Κάποια παιδιά ζητούσαν την γνώση. Πρωί-πρωί διψασμένα , έπαιρναν τη γνώση. Διακόπτοντας την πορεία του πρωινού ύπνου έπρεπε να σηκωθούν ,χωρίς τη μητέρα τους να τους περιποιείται , γιατί είχε δουλειά στο στάβλο ή ήταν μάνα της ξενιτιάς . Έπρεπε να ετοιμάσουν την τσάντα τους, να νιφτούν , να χτενίσουν τα μαλλιά τους και να τρέξουν να προλάβουν ,πριν ο δάσκαλος τραβήξει το αυτί για την αργοπορία τους .
Έπρεπε να προλάβουν την έπαρση της Ελληνικής Σημαίας με τον Εθνικό Ύμνο και το “Πάτερ ημών” .
Πόσα φοβισμένα πρωτάκια σταμάτησαν εδώ μπροστά στο σχολείο. Πόσα πρωτάκια , φορώντας την μπλε πόδια με το άσπρο γιακαδάκι και την άσπρη κορδελίτσα στα μαλλιά, περπατούσαν δειλά-δειλά , πιάνοντας το χέρι της μαμάς τους . Και ύστερα το άφησαν και μπήκαν μέσα στην τάξη και είδαν τον κόσμο όλο μόνα τους . Πόσα δάκρυα κυλούσαν στα πρόσωπά τους την πρώτη εκείνη μέρα. Έτρεξαν , κυνήγησαν ο ένας τον άλλον , έπαιξαν κυνηγητό και κρυφτό, ζώντας στιγμές που δεν ξαναγυρίζουν .
Μέσα στις τάξεις , όλα ήταν αλλιώς . Το ξύλινο θρανίο κρύο ,άβολο , χαραγμένο με σύμβολα από χέρια που ήθελαν να αφήσουν το σημάδι τους στο χρόνο. Ο δάσκαλος άλλοτε αυστηρός , κι άλλοτε γλυκός , στέκονταν εκεί στον μεγάλο πίνακα . Με κιμωλίες στα χέρια , έγραφε τις πρώτες μας λέξεις . Εμείς βλέπαμε όλες τις εικόνες στο πρώτο Αναγνωστικό, στο πρώτο Αλφαβητάρι , που το κράτησαν πολλά παιδικά χέρια . Αυτό ήταν η πυξίδα των μαθητών και όλες οι γνώσεις . Λέξεις που τότε ήταν δύσκολες , αλλά έγιναν το κλειδί για να καταλάβουμε τον κόσμο .
Ας ανατρέξουμε, σε μνήμες αγαπημένες δασκάλων, αυστηρών προσώπων ή γλυκών μορφών , που προσπαθούσαν να μας μάθουν γραφή , ανάγνωση και σωστή κοινωνική συμπεριφορά . Πίσω από τις φιγούρες των γονιών μας υπάρχει και η φιγούρα του δασκάλου. Οι δάσκαλοι , καλλιέργησαν για χρόνια τους χαρακτήρες των μαθητών και ενέπνευσαν το σεβασμό. Έδωσαν το ευ ζήν
Για τις εποχές εκείνες, η επικρατούσα παιδαγωγική λογική ήταν δυστυχώς η τιμωρία των μαθητών με τη σωματική βία και αυτό ακολούθησαν κάποιοι δάσκαλοι. Το σίγουρο όμως είναι ότι, ενθάρρυναν τους μαθητές, να ακολουθήσουν τα όνειρά τους. Δίδασκαν ήθος και ηθική . Αν κοιτάξεις τι έχεις κάνει στη ζωή σου, σίγουρα θα βρεις, ότι ένα λιθαράκι είναι από αυτούς, τους δασκάλους .
Η πρώτη μας πάνινη τσάντα με τα λιγοστά βιβλία ήταν στα χέρια μας και προχωρούσαμε ,γεμάτα θέληση, για μάθηση. Πολλά παιδιά κατάφεραν ανάμεσα στη φτώχεια να σπουδάσουν, να μορφωθούν . Κάποιοι μπορεί να μην μορφώθηκαν, ξεχώρισαν όμως ως υποδειγματικοί οικογενειάρχες
Μέσα σε αυτές τις αίθουσες του έρημου σχολείου , παρακολουθούσαμε το μάθημα με προσοχή και αφοσίωση .
Εδώ πήραμε μέρος σε εθνικές γιορτές, σταθήκαμε , ντροπαλά -ντροπαλά , σε αυτό το κεφαλόσκαλο, για να απαγγείλουμε τα ποιήματα και τα διάφορα σκετς, υπό την καθοδήγηση των δασκάλων. Πόσα μάτια καρφωμένα πάνω μας ,πόσα χαμόγελα περηφάνιας , πόσες καρδιές που χτυπούσαν σαν τύμπανα .
Πέρασα σήμερα από το έρημο σχολείο. Ήταν 21 Μάϊου του 2023 . Δεν είχε καμία φωνή ,καμία κίνηση . Μόνο ο άνεμος περνούσε από τα σπασμένα παράθυρα και έκανε τις κουρτίνες να κουνιούνται σαν φαντάσματα . Όμως κάτι με κράτησε να γυρίσω και να κοιτάξω. Όχι , δεν ήταν μόνο του . Στην άκρη του ,μια μεγάλη τριανταφυλλιά, γεμάτη ροζ λουλούδια , στεκόταν περήφανη . Ανθισμένη , ζωντανή , μέσα σε όλο το σκηνικό της εγκατάλειψης . Σαν να ήθελε να το αγκαλιάσει . Να κρύψει τις πληγές του . Τα κλαδιά της ακούμπησαν στον τοίχο και τα τριαντάφυλλά της έμοιαζαν σαν μικρά σημάδια αγάπης πάνω του .
Έφερα στο μυαλό μου ,όλους που γνωρίζω, ως μικρά παιδάκια στο σχολείο . Πόσο γρήγορα περνάνε τα χρόνια .Αξέχαστο σχολείο .
Τα μαθητικά χρόνια είναι τα μόνα που η μνήμη τα κρατά χωρίς να τα πειράξει, το ίδιο και ο χρόνος και η νοσταλγία που τα κρατάνε ζωντανά. Μένουν εκεί αγνά , φωτεινά, ζωντανά . Έτσι βρίσκονται πάντα στη μνήμη και στην καρδιά μας . Μένουν πάντα δικά μας. Το παλιό σχολείο αγαπήθηκε ,θυμίζοντας πως ό,τι αγαπήθηκε δεν χάνεται ποτέ .Το παλιό σχολείο δεν είναι πια σχολείο , να είναι κάτι πιο μεγάλο . Είναι μνήμη. Είναι ρίζα . Είναι το Μαυρονέρι .